زعفران ایران در تنگنای صادرات؛ تنها ۳۰ درصد صادرات رسمی است

نایب‌رئیس شورای ملی زعفران با اشاره به چالش‌های جدی در مسیر تولید و صادرات این محصول، از قاچاق ماهانه حدود ۱۰ تن زعفران خبر داد و تأکید کرد که تنها راه مقابله با این پدیده، رفع موانع صادراتی است.
به گزارش ایران روشن به نقل از ایرنا، غلامرضا میری درباره وضعیت تولید زعفران در سال جاری گفت: برداشت زعفران از ۱۰ مهرماه آغاز شده و تا ۲۵ آذر ادامه دارد، بنابراین تا پایان فصل برداشت نمی‌توان درباره میزان دقیق تولید یا مقایسه آن با سال گذشته اظهارنظر کرد، زیرا اعلام زودهنگام آمار می‌تواند به تولیدکنندگان آسیب برساند.
به گفته میری، سطح زیر کشت زعفران در کشور حدود ۱۲۷ هزار هکتار است که بیشتر آن در استان‌های خراسان رضوی، جنوبی و شمالی قرار دارد؛ با این حال، ۲۷ استان در کشور به کشت این محصول اشتغال دارند.
وی با اشاره به اشتغال گسترده در این صنعت افزود: حدود ۷۰۰ هزار نفر به‌طور مستقیم و نزدیک به ۳ میلیون نفر به‌صورت غیرمستقیم در زنجیره تولید، فرآوری، توزیع و صادرات زعفران فعالیت دارند. بر اساس آمار وزارت جهاد کشاورزی، سال گذشته حدود ۴۵۰ تن زعفران در کشور تولید شد.
فروش زیر قیمت و نوسان بازار زعفران
میری با بیان اینکه مدیریت سنتی تولید دیگر پاسخگوی حجم فعلی کشت نیست، گفت: افزایش سطح زیر کشت تا ۲۰۰ هکتار سبب شده کشاورزان گل زعفران را به فرآوری‌کنندگان بفروشند.
به گفته او، گل زعفران تنها ۴۸ ساعت قابلیت نگهداری دارد و حدود هزار فرآوری‌کننده، به‌دلیل کمبود نقدینگی ناچارند محصول را بلافاصله و گاه زیر قیمت تمام‌شده عرضه کنند که این امر باعث نوسان شدید قیمت‌ها شده است.
رشد ۷۴ درصدی صادرات در نیمه نخست سال
رئیس اتحادیه صادرکنندگان زعفران اعلام کرد: در شش‌ماهه نخست امسال حدود ۱۰۰ تن زعفران به کشورهای هدف صادر شده که نسبت به مدت مشابه پارسال ۷۴ درصد رشد داشته است. سال گذشته میزان صادرات حدود ۵۷ تن بود.
وی درباره قیمت‌ها گفت: زعفران پوشال از کشاورزان با نرخ ۱۰۰ میلیون تومان و زعفران نگین با بهای ۱۱۲ تا ۱۱۵ میلیون تومان خریداری می‌شود؛ زعفران نگین ممتاز نیز با نرخ حدود ۱۲۰ میلیون تومان به مصرف‌کنندگان عرضه می‌شود.
میری افزود: در بازار جهانی، هر کیلو زعفران ایران بین هزار تا ۱۲۰۰ دلار فروخته می‌شود و با احتساب هزینه‌ها، تنها حدود پنج درصد بالاتر از نرخ داخلی است. به گفته او، قیمت زعفران از اسفندماه گذشته تاکنون در بازه ۹۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان در نوسان بوده است.
صادرکنندگان خواستار رفع موانع صادراتی شدند
میری با اشاره به محدودیت‌های صادرات گفت: صادرکنندگان به‌دلیل ناتوانی در گشایش اعتبار اسنادی و تأخیر در دریافت وجوه، گاه از انجام صادرات منصرف می‌شوند. همچنین تحریم‌ها مانع دسترسی مستقیم به برخی بازارها شده و تجار واسطه در کشورهای ثالث، زعفران ایران را با دریافت ۱۰۰ تا ۱۵۰ دلار کارمزد به مشتریان منتقل می‌کنند.
او افزود: به‌دلیل اختلاف ۳۰ تا ۳۵ درصدی نرخ بازگشت ارز در مرکز مبادله، انگیزه صادرکنندگان برای صادرات رسمی کاهش یافته است؛ در نتیجه تنها ۳۰ درصد صادرات زعفران از طریق کارت‌های بازرگانی رسمی انجام می‌شود و مابقی توسط تجار غیرایرانی صورت می‌گیرد.
قاچاق؛ تهدیدی برای اعتبار برند ایران
میری گفت: مشکلات صادرات رسمی، زمینه قاچاق ماهانه حدود ۱۰ تن زعفران را فراهم کرده است. او هشدار داد که این محصولات عمدتاً بی‌کیفیت‌اند و می‌توانند به اعتبار برند زعفران ایران در بازارهای جهانی لطمه بزنند.
به گفته وی، قاچاقچیان زعفران را ۲۵ تا ۳۰ درصد زیر قیمت واقعی در بازار جهانی عرضه می‌کنند و این موضوع تلاش چندین‌ساله صادرکنندگان رسمی را برای حفظ بازارها با خطر روبه‌رو کرده است.
صادرات زعفران ایران به ۷۱ کشور
میری با اشاره به اینکه از سال ۱۳۹۷ تاکنون موانع صادراتی برطرف نشده است، گفت: صادرکنندگان پیشنهادهایی مانند بازگرداندن ارز با نرخ توافقی یا تهاتر آن با واردات کالاهای مجاز را مطرح کرده‌اند، اما هیچ‌کدام مورد پذیرش قرار نگرفته است.
او تأکید کرد: با وجود تحریم‌ها، بازارهای صادراتی زعفران ایران از ۴۷ به ۷۱ کشور افزایش یافته است. رفع موانع ارزی و حمایت از فرآوری‌کنندگان می‌تواند مسیر توسعه صادرات را هموار کند.
میری در پایان ابراز امیدواری کرد با تسهیل صادرات، زعفران ایران مستقیماً از سوی صادرکنندگان داخلی صادر شود و بازارهای جهانی این محصول از دست تجار غیرایرانی خارج گردد.